FluidControl

Na czym polega osiowanie wałów pompy?

Duża wydajność przy stosunkowo niewielkich rozmiarach, trwałość, możliwość sprzężenia z szybkoobrotowymi silnikami – to tylko niektóre z zalet pomp wirnikowych. Nie bez powodu właśnie urządzenia tego rodzaju wykorzystywane są najczęściej w charakterze pomp ogólnego zastosowania. Niestety, tak jak wszystkie maszyny wirujące, również pompy są podatne na nieprawidłowe osiowania.

Problem niewspółosiowości wałów

Osiowanie wałów należy do podstawowych czynności konserwacyjnych pompy. Wykonanie osiowania jest niezbędnym etapem przygotowawczym przed pierwszym uruchomieniem urządzenia, bardzo często wykonywane jest ponownie podczas prac serwisowych na eksploatowanych pompach, kiedy dostrzegalne są nieprawidłowości w ich działaniu bądź spadek wydajności.

Nieprawidłowe osiowanie wałów może przejawiać się jako niewspółosiowość równoległa (poprzeczna) lub kątowa. W obu sytuacjach konsekwencją jest spadek wydajności pompy, a także przyspieszone zużycie części. Błędne osiowanie przekłada się na wzrost poziomu hałasu i drgań generowanych przez pompę, zwiększony pobór energii zasilającej silnik, uszkodzenia łożysk, uszczelnień, wału i sprzęgła.

Osiowanie wałów pompy

„Właściwe ustawienie wałów pompy, czyli współosiowość, osiąga się w procesie osiowania, nazywanego również centrowaniem. Celem osiowania jest zatem ustawienie osi wałów współpracujących elementów pompy idealnie w linii prostej” – wyjaśnia nasz rozmówca z przedsiębiorstwa FluidControl, autoryzowanego serwisu pomp Xylem w Katowicach.

Obecnie znanych jest wiele metod osiowania wałów, przy czym różnią się one dokładnością. Najstarsza i najprostsza metoda centrowania wałów wymaga użycia liniału; niestety, ze względu na niewielką dokładność, dopuszcza się jej stosowanie wyłącznie przy centrowaniu maszyn wolnobieżnych, zatem nie sprawdzi się w przypadku pomp.

Większą dokładność zapewnia kolejna metoda manualna – wskaźników zegarowych. Niestety, wykonywanie pomiarów z wykorzystaniem czujników zegarowych jest niezwykle czasochłonne i skomplikowane, toteż obecnie odchodzi się od takich działań.

Największą precyzję zapewnia laserowe osiowanie wałów pompy. Po wprowadzeniu wymiarów i wykonaniu obrotu wałami urządzenie samodzielnie bada geometrię i oblicza wartości wymaganej korekty ustawienia. Do zalet tej metody należy też łatwość, wygoda i duża szybkość. Oczywiście, do przeprowadzenia pomiarów i wyrównania osi wałów pompy w takim przypadku potrzebna będzie odpowiednia aparatura. Na szczęście większość dobrych serwisów pomp posiada już takie urządzenia laserowe.

Na wstępie tego artykułu wymieniliśmy zagrożenia, jakie niosą ze sobą błędy osiowania wałów, zatem na zakończenie powiedzmy sobie o korzyściach, wynikających z dobrze wykonanego centrowania. Prawidłowe osiowanie wałów pompy oznacza więc przede wszystkim zmniejszony pobór prądu, a także ochronę poszczególnych części pompy, takich jak same wały, łożyska i sprzęgła. Dobre osiowanie przekłada się także na żywotność uszczelnień, redukuje hałas oraz drgania.