Numizmatyka jako niecodzienne hobby

Numizmatyka zajmuje się badaniem monet, banknotów i znaków pieniężnych pod różnymi względami – historycznymi, estetycznymi i technicznymi. Do głównych zadań numizmatyki należy kolekcjonowanie monet, datowanie ich, ustalanie kręgu ich użytkowników, określanie ich dodatkowych funkcji, wyjaśnianie na ich podstawie procesów dziejowych. Jednak, w powszechnej świadomości, numizmatyka utożsamiana jest przede wszystkim z hobby, polegającym na kolekcjonowaniu monet.

Ludzie zajmowali się zbieraniem monet prawdopodobnie już w starożytności – teksty źródłowe, pochodzące z tej epoki, wspominają o prezentach w formie monet pochodzących z odległych krajów, rozdawanych przez cesarza Oktawiana Augusta. Następne historyczne doniesienia na temat numizmatyki pochodzą z XIV w. – włoski poeta, Francesco Petrarca, w 1355 r. zaprezentował swoją kolekcję monet rzymskich królowi Karolowi IV Luksemburskiemu. Do innych znanych kolekcjonerów monet zalicza się m.in. Henryka IV Burbona, cesarza Maksymiliana I i Ludwika XIV. Z tego względu, numizmatyka bywa określana mianem „hobby królów”.

Pierwsze profesjonalne organizacje numizmatyczne powstały w XIX w. Były to Royal Numismatic Society, powstała w Wielkiej Brytanii w 1836 r. oraz American Numismatic Society, powstała w USA w 1858 r. Współczesna numizmatyka zajmuje się głównie monetami powstałymi w połowi XVII w. i później, a więc wyłącznie monetami wybijanymi maszynowo.

Na ziemiach polskich, pierwsze kolekcje numizmatyczne pojawiły się w XV wieku. Tak jak i w zachodniej Europie, numizmatyka była częstym hobby władców, m.in. Jana Olbrachta, Zygmunta I Starego, Władysława IV, Jana III Sobieskiego. Obecnie największe polskie kolekcje numizmatyczne znajdują się w muzeach narodowych w Warszawie i Krakowie.

Współcześnie numizmatyka jest pasją właściwie dla każdego – nie trzeba być zamożnym władcą, by zbudować własną, bogatą kolekcję monet. Rozwój Internetu umożliwił kontakty między hobbystami, wymiany monet, a także ich zakup. W Polsce sprzedaż internetową monet współczesnych i historycznych prowadzi Skarbnica Narodowa. W jej ofercie znaleźć można także medale okolicznościowe i pamiątkowe.